Οι λέξεις έχουν δύναμη. Μπορούν να χτίσουν γέφυρες ή να δημιουργήσουν τείχη.
Στη φροντίδα ηλικιωμένων, όροι όπως “γηροκόμος” και “γηροκομείο” προέρχονται από μια άλλη εποχή. Κουβαλούν εικόνες και αντιλήψεις που δεν αντιπροσωπεύουν τη σημερινή πραγματικότητα και συχνά μειώνουν την αξία του επαγγέλματος και του ίδιου του ηλικιωμένου.
1. Γιατί ο όρος “γηροκόμος” είναι ξεπερασμένος
- Παλιά αντίληψη της φροντίδας: Ο όρος προέρχεται από εποχές όπου η φροντίδα σήμαινε κυρίως “φύλαξη” και κάλυψη βασικών αναγκών.
- Υποβάθμιση του ρόλου: Δεν αποτυπώνει τις δεξιότητες, την εκπαίδευση και την ευθύνη που απαιτούνται σήμερα.
- Αρνητική χροιά: Σε αρκετούς ακούγεται υποτιμητικός ή “ψυχρός”, μειώνοντας το κύρος του επαγγέλματος.
- Σύγχρονοι όροι: Επαγγελματίας φροντίδας ηλικιωμένων, βοηθός φροντίδας, caregiver.
2. Γιατί ο όρος “γηροκομείο” δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη φροντίδα
- Συνδέεται με παλιές εικόνες: Ιδρύματα κλειστού τύπου, με έλλειψη εξατομίκευσης και πολλές φορές αρνητικά περιστατικά.
- Δεν εκφράζει τον σημερινό ρόλο των δομών: Οι σύγχρονες μονάδες φροντίδας δίνουν έμφαση στην ποιότητα ζωής, την κοινωνική δραστηριότητα και την αξιοπρέπεια των ηλικιωμένων.
- Δημιουργεί αίσθηση “τελευταίου σταθμού”: Αντί για χώρο υποστήριξης και ευημερίας.
- Σύγχρονοι όροι: Μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων, κέντρο υποστήριξης, οίκος ευγηρίας (με σεβαστικό περιεχόμενο).
3. Οι λέξεις αλλάζουν την κουλτούρα της φροντίδας
Η αλλαγή στη γλώσσα είναι το πρώτο βήμα για να αλλάξει η αντίληψη της κοινωνίας:
- Οι επαγγελματίες αισθάνονται ότι ο ρόλος τους αναγνωρίζεται και σέβεται.
- Οι οικογένειες βλέπουν τη φροντίδα ως ποιοτική υπηρεσία και όχι απλή φύλαξη.
- Οι ηλικιωμένοι νιώθουν ότι η φροντίδα τους γίνεται με σεβασμό και αξιοπρέπεια.
4. Παλιές και νέες λέξεις – Ένας μικρός οδηγός
| Παλιός όρος | Σύγχρονος και σεβαστικός όρος |
|---|---|
| Γηροκόμος | Επαγγελματίας φροντίδας ηλικιωμένων / Βοηθός φροντίδας |
| Γηροκομείο | Μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων / Κέντρο υποστήριξης |
| Φύλαξη ηλικιωμένων | Υποστήριξη και φροντίδα ηλικιωμένων |
| Πελάτης/τρόφιμος | Κάτοικος / Φιλοξενούμενος |
Η φροντίδα ηλικιωμένων έχει εξελιχθεί – και η γλώσσα μας πρέπει να εξελιχθεί μαζί της.
Αν θέλουμε να δείχνουμε τον σεβασμό που αξίζουν οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας και οι επαγγελματίες που τους φροντίζουν, πρέπει να αφήσουμε πίσω λέξεις που κουβαλούν το παρελθόν και να υιοθετήσουμε όρους που αντικατοπτρίζουν το παρόν και το μέλλον της φροντίδας.
Γράφει η ομάδα του CareMind – Όταν η ανθρώπινη φροντίδα γίνεται τέχνη.
