Τι μπορεί να κάνει η οικογένεια όταν αρχίζουν οι πρώτες δυσκολίες;
Το δύσκολο στην αρχή
Εσύ βλέπεις ότι κάτι αλλάζει.
Ο άνθρωπός σου όμως μπορεί να σου λέει με απόλυτη σιγουριά ότι είναι μια χαρά.
Μπορεί να ξεχνάει περισσότερο, να μπερδεύεται κάποιες φορές, να δυσκολεύεται σε πράγματα που πριν έκανε εύκολα ή να παίρνει αποφάσεις που σε ανησυχούν.
Και εκείνος να λέει:
«Δεν έχω τίποτα.»
«Μπορώ μόνος μου.»
«Μη με ελέγχετε.»
Εκεί συνήθως αρχίζει η ένταση.
Εσύ φοβάσαι.
Εκείνος νιώθει ότι του παίρνεις την ελευθερία.
Μην ξεκινήσεις με «δεν μπορείς»
Το πρώτο που συνήθως κάνουμε από φόβο είναι να αρχίσουμε τα «μη».
«Μη βγεις μόνος σου.»
«Μην το κάνεις.»
«Δεν μπορείς πια.»
Όμως αυτό συχνά φέρνει περισσότερη αντίσταση.
Πιο βοηθητικό είναι να μιλήσουμε για κάτι συγκεκριμένο που έγινε.
Για παράδειγμα:
«Χθες δυσκολεύτηκες να βρεις τον δρόμο της επιστροφής και ανησύχησα. Να δούμε πώς μπορούμε να το κάνουμε πιο ασφαλές;»
Στο πρώτο μήνυμα ο άνθρωπος ακούει ότι δεν είναι ικανός.
Στο δεύτερο ακούει ότι υπάρχει ένα πρόβλημα που μπορούμε να λύσουμε μαζί.
Μπορεί πραγματικά να μην το βλέπει όπως εσύ
Αυτό είναι σημαντικό.
Πολλές φορές δεν είναι ότι ο άνθρωπος δεν θέλει να καταλάβει.
Μπορεί πραγματικά να μην αντιλαμβάνεται πόσο έχει αλλάξει η κατάσταση.
Οπότε το «μα δεν βλέπεις τι γίνεται;» συνήθως δεν βοηθά.
Μπορεί να τον κάνει πιο θυμωμένο, πιο αμυντικό ή πιο καχύποπτο.
Μην του πάρεις τη ζωή από τα χέρια
Στην αρχή δεν χρειάζεται να κάνουμε τα πάντα εμείς.
Αν μπορεί ακόμη να κάνει πράγματα μόνος του, καλό είναι να συνεχίσει να τα κάνει.
Απλώς ίσως χρειάζεται ένα πιο ασφαλές πλαίσιο γύρω του.
Αν μπορεί να ψωνίσει, ίσως να πηγαίνει με κάποιον.
Αν μαγειρεύει, ίσως να χρειάζεται λίγη περισσότερη οργάνωση στην κουζίνα.
Αν βγαίνει μόνος του, ίσως να χρειάζεται συνοδεία σε κάποιες διαδρομές ή πιο συχνή επικοινωνία.
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσει να ζει.
Είναι να συνεχίσει να ζει με όσο περισσότερη ασφάλεια γίνεται.
Η βοήθεια δεν σημαίνει αμέσως φροντιστή όλη μέρα
Αυτό είναι επίσης κάτι που αγχώνει πολλές οικογένειες.
Η βοήθεια μπορεί να μπει σταδιακά.
Στην αρχή μπορεί να είναι κάποιος που περνάει για λίγες ώρες.
Μπορεί να βοηθάει με τα ψώνια, τα φάρμακα, τα ραντεβού ή να συνοδεύει σε μια έξοδο.
Και όσο αλλάζουν οι ανάγκες, αλλάζει και η βοήθεια.
Δεν υπάρχει λόγος να πάμε από το «είμαι μόνος μου» κατευθείαν στο «κάποιος είναι μαζί μου όλη μέρα», αν δεν χρειάζεται.
Κράτα συγκεκριμένα παραδείγματα
Το «ξεχνάει πολύ» δεν μας λέει αρκετά.
Πιο χρήσιμο είναι να ξέρουμε τι ακριβώς συμβαίνει.
Ξέχασε το μάτι ανοιχτό;
Μπερδεύτηκε σε γνώριμο δρόμο;
Ξέχασε τα φάρμακά του;
Πλήρωσε δύο φορές τον ίδιο λογαριασμό;
Όσο πιο συγκεκριμένα βλέπουμε τι αλλάζει, τόσο πιο εύκολο είναι να καταλάβουμε τι βοήθεια χρειάζεται.
Και όταν βλέπουμε ότι αυτές οι δυσκολίες επιμένουν ή αυξάνονται, μιλάμε με γιατρό.
Δεν περιμένουμε να γίνει κάτι σοβαρό.
Πότε χρειάζεται πιο σταθερή βοήθεια;
Συνήθως δεν υπάρχει μία μέρα που ξυπνάς και λες «από σήμερα χρειάζεται φροντιστή».
Η ανάγκη μεγαλώνει λίγο λίγο.
Κάποια στιγμή όμως μπορεί να δεις ότι η ασφάλεια, τα φάρμακα, οι μετακινήσεις, η διατροφή ή η καθημερινότητα αρχίζουν να γίνονται πραγματικά δύσκολα.
Τότε ίσως χρειάζεται πιο οργανωμένη υποστήριξη στο σπίτι.
Και έχει σημασία και ο τρόπος που θα το πεις.
Το «χρειάζεσαι κάποιον να σε προσέχει» μπορεί να ακουστεί σαν να του αφαιρείς τον έλεγχο.
Το «θέλω να υπάρχει κάποιος να σε βοηθάει με μερικά πράγματα και να σου κάνει την καθημερινότητα πιο εύκολη» ακούγεται πολύ διαφορετικά.
Αυτό είναι τελικά η καλή φροντίδα
Η φροντίδα δεν είναι να πάρουμε τον έλεγχο από έναν άνθρωπο όσο πιο γρήγορα γίνεται.
Είναι να δούμε πού πραγματικά δυσκολεύεται, να βοηθήσουμε εκεί που χρειάζεται και να αφήσουμε χώρο εκεί που ακόμη μπορεί.
Στην αρχή, αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό.
Να υπάρχει βοήθεια, χωρίς ο άνθρωπος να νιώθει ότι ξαφνικά έχασε τη ζωή του.
